RETAIL • E-COMMERCE • NEDERLAND

Meer Online, Minder Winkels: De stille Revolutie in Nederland

Online winkelen is in Nederland niet langer iets bijzonders. Van kleding en elektronica tot boodschappen, tickets en verzorgingsproducten: consumenten kunnen steeds meer vanuit huis regelen. Tegelijkertijd zijn winkelstraten veranderd en hebben veel traditionele winkels te maken met nieuwe concurrentie. Maar verdwijnen fysieke winkels werkelijk, of verandert vooral de manier waarop Nederlanders winkelen?

Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien hoe sterk het koopgedrag is veranderd. In 2025 zei ongeveer 80% van de Nederlanders van 12 jaar en ouder in de drie maanden vóór het onderzoek iets online te hebben gekocht. In 2012 was dat nog ongeveer 46%.

Van twijfel naar vertrouwen: hoe online winkelen normaal werd

In de beginjaren van online winkelen waren er begrijpelijke vragen. Was een webshop betrouwbaar? Zou het product er echt uitzien zoals op de foto? En was het veilig om online te betalen of persoonlijke gegevens achter te laten?

In de loop der jaren zijn online betalen, pakketbezorging, retourmogelijkheden en klantenbeoordelingen steeds vertrouwder geworden. Smartphones en vergelijkingssites maakten het bovendien eenvoudiger om producten en prijzen te bekijken voordat iemand een aankoop doet.

De groei ging niet in een rechte lijn. Tijdens de coronapandemie nam online winkelen sterk toe, waarna het aandeel online kopers in 2022 tijdelijk daalde. Daarna steeg het opnieuw. Dat patroon laat zien dat online winkelen niet alleen door één gebeurtenis wordt bepaald, maar ook door gemak, gewoonten en veranderende verwachtingen.

De cijfers: hoeveel Nederlanders kopen online?

De CBS-reeks over online aankopen laat een duidelijke verschuiving zien. De percentages hieronder gaan over mensen van 12 jaar en ouder die in de drie maanden vóór het onderzoek iets online kochten.

Bron: CBS, Digitalisering en kenniseconomie 2025. De percentages hebben betrekking op online aankopen in de voorafgaande drie maanden, niet op het aandeel van alle aankopen dat online plaatsvindt.

Minder fysieke winkels, meer webshops?

De ontwikkeling van het aantal winkels laat een tweede kant van de verandering zien. In 2010 waren er ongeveer 97.100 fysieke winkels in Nederland. Begin 2023 waren dat er circa 82.100. In dezelfde periode groeide het aantal webwinkels sterk en kwam het in 2023 voor het eerst boven het aantal fysieke winkels uit.

De cijfers betekenen niet dat elke verdwenen winkel door een webshop is vervangen. Huurkosten, veranderende winkelgebieden, concurrentie, consumentengedrag en economische omstandigheden kunnen allemaal een rol spelen. Ook verschillen de definities: een webwinkel is niet hetzelfde als een fysieke winkel die daarnaast online verkoopt.

Bronnen: CBS, Meer winkels in 2024 en Minder winkels in 2023. *Het CBS-artikel over 2024 vermeldt ruim 95.000 webwinkels. De cijfers zijn afgerond waar dat nodig is; voorlopige cijfers kunnen later worden aangepast.

Wat kopen Nederlanders het liefst online?

Niet elk product leent zich op dezelfde manier voor online winkelen. Kleding, schoenen en accessoires zijn populair, net als kaartjes, reizen en elektronica. Sommige consumenten bestellen vooral producten die ze al kennen; anderen gebruiken webshops om prijzen, specificaties en beoordelingen te vergelijken.

Bron: CBS, Internetgebruik en online activiteiten. De percentages zijn gebaseerd op online kopers; meerdere antwoorden waren mogelijk. Ze geven dus niet het aandeel van alle Nederlanders weer dat elk product online kocht.

De voordelen: gemak, keuze en prijzen vergelijken

Een van de grootste voordelen van online winkelen is de mogelijkheid om op elk moment producten te bekijken. Consumenten hoeven niet naar verschillende winkels te reizen om prijzen, maten of specificaties te vergelijken. Beoordelingen en productinformatie kunnen helpen bij de keuze, terwijl bezorging aan huis extra gemak biedt.

Ook aanbiedingen spelen een rol. Kortingscodes, tijdelijke acties en gratis verzending kunnen een aankoop aantrekkelijker maken. Het is wel verstandig om de totale prijs te vergelijken: verzendkosten, retourvoorwaarden en de betrouwbaarheid van een webshop tellen net zo goed mee als de korting zelf.

Betekent online groei het einde van de winkelstraat?

Niet noodzakelijk. Fysieke winkels bieden iets wat een webshop niet altijd kan vervangen: producten bekijken en uitproberen, persoonlijk advies krijgen en direct iets meenemen. Ook boekhandels, speciaalzaken en lokale winkels kunnen een duidelijke meerwaarde hebben wanneer klanten service, expertise of een persoonlijke ervaring zoeken.

Sommige ondernemers combineren daarom een winkel met een webshop, afhalen in de winkel of online reserveren. In zo’n model zijn de fysieke winkel en de website geen tegenpolen, maar twee manieren om dezelfde klant te bedienen.

De toekomst van winkelstraten hangt dus niet alleen af van online verkoop. Ook bereikbaarheid, huurprijzen, lokale voorzieningen, veranderende woongebieden en de manier waarop winkels zich onderscheiden, spelen mee.

Slim online winkelen: bespaar zonder onnodige risico’s

Wie online koopt, kan met een paar eenvoudige gewoonten geld en moeite besparen:

• Vergelijk de totale prijs bij meerdere betrouwbare webshops.
• Controleer of een kortingscode nog geldig is en op het gewenste product van toepassing is.
• Lees de bezorg- en retourvoorwaarden voordat je bestelt.
• Bekijk onafhankelijke beoordelingen en controleer de contactgegevens van de verkoper.
• Wees voorzichtig met aanbiedingen die onrealistisch goedkoop lijken of waarbij je onder druk wordt gezet om snel te betalen.

Op De Beste Kortings Codes kunnen consumenten aanbiedingen en kortingscodes zoeken om prijzen te vergelijken voordat ze een bestelling plaatsen. Een korting is vooral nuttig wanneer het product daadwerkelijk nodig is en de uiteindelijke prijs gunstig blijft.

Conclusie: een stille revolutie, geen simpele vervanging

De Nederlandse winkelgewoonten zijn de afgelopen jaren duidelijk veranderd. Waar in 2012 ongeveer 46% van de mensen van 12 jaar en ouder in de voorafgaande drie maanden online iets kocht, was dat in 2025 ongeveer 80%. Tegelijkertijd groeide het aantal webwinkels sterk en veranderde het aantal fysieke winkels.

Toch vertellen de cijfers geen verhaal waarin alle winkels verdwijnen en alles naar internet verhuist. De lichte stijging van het aantal fysieke winkels in 2024 laat juist zien dat de ontwikkeling niet ieder jaar dezelfde kant op gaat.

De stille revolutie zit vooral in de keuzevrijheid van consumenten: online vergelijken, thuis laten bezorgen, lokaal kopen of verschillende manieren combineren. Voor winkels en consumenten draait de toekomst waarschijnlijk minder om online óf offline, en meer om de manier waarop beide elkaar aanvullen.